15-10-2026
Begin dit jaar zag een toekomstvisie voor de hightech voedingstuinbouw het licht. Het gezamenlijke bedrijfsleven zette die razendsnel op papier. Jelte van Kammen en Bart van Meurs, trekkers van Hightech Teelt 2040, popelen om de vijf ‘moonshots’ naar de praktijk te brengen. Inclusief een plan voor financiering. “We willen vooruit.”
In 2025 nodigde Peter Wennink, CEO van ASML, namens de regering het bedrijfsleven van alle landbouwsectoren uit. ‘Wat is jullie toekomstplan?’ was zijn simpele vraag. Jelte van Kammen was er namens de Federatie Vruchtgroente-organisaties (FVO), die alle grote producenten verenigt. “Ik realiseerde me: dat plan hebben we niet. We zijn te versnipperd. We moeten groter denken.”
Na een paar telefoontjes werd een coalitie gesmeed en aan het werk gezet. Jelte: “Grote ketenpartijen haakten meteen aan. We hebben niet één leider in onze sector, dus we heb¬ben elkaar hard nodig: producenten en toeleveranciers. We vertegenwoordigen samen 25 miljard euro, meer dan ASML. We tellen mee, maar hebben wel een plan nodig. Binnen zes weken was dat er: Hightech Teelt 2040.”
Vijf moonshots
Bart van Meurs van Division Q schreef eraan mee en is nu projectleider. “We zijn gestart met onze ‘license to produce’. We hebben vijf uitdagingen benoemd, die ook kansen bieden: energie, water, gewasbescherming, arbeid en gezonde voeding. Op al die onderdelen kunnen wij in de toekomst het verschil maken. Met slimme technologie, data, nieuwe genetica en nog veel meer. Deze zijn verwerkt in vijf moonshots, die een beeld geven van de toekomst.”
Onrendabele top financieren
Het blijft zeker niet bij toekomstplaatjes alleen, verzekert Jelte. “Onderzoeken of innovaties stranden in de praktijk vaak vanwege het geld. Een teler kan en wil risico’s niet alleen dragen. Daarom zijn we nu bezig de financiering te organiseren. Niet alleen met subsidies, maar ook met investeerders en banken. Zo kunnen we de onrendabele top en risico’s van investeringen samen dragen.”
Drie teeltbedrijven selecteren
Hightech Teelt 2040 is ook al op zoek naar proeflocaties. “Dat onderscheidt ons van andere onderzoeken en innovaties: ondernemers zijn ‘in the lead’”, legt Bart uit. “We willen dit jaar nog drie teeltbedrijven selecteren voor de onderwerpen energie, water en gewasbescherming. Die gaan we upgraden met de nieuwste technologieën. Voor elk van de moonshots stellen we een coalitie samen van telers, veredelaars, toeleveranciers en stakeholders, die samen innoveren. Net zoals we dat al bij ‘100% Groen Geteeld’ doen. Natuurlijk is Royal Brinkman daarbij.”
Werken aan de toekomst
In de samenwerking zit energie, heeft Jelte gemerkt. “Alle bij de FVO aangesloten producenten zijn enthousiast. Bij de brainstormsessies afgelopen voorjaar lieten telers en toeleveranciers weten dat ze graag meedoen. Siertelers zijn ook welkom. Wie op de bagagedrager wil zitten of meefietst: graag! Zolang het maar niet vertraagt. We willen namelijk graag vooruit. Er is niets mooier dan werken aan de toekomst van onze prachtige sector.”
Dit artikel verscheen eerder in Weerbaar Telen. Tekst en foto: Royal Brinkman